การบรรยายด้านการอนุรักษ์ | ภาพเขียนฝาผนังในอุโบสถวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร

การบรรยายการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร

โครงการความร่วมมือระหว่างกองทุนโบราณสถานโลก (WMF) และกรมศิลปากร ประเทศไทย

กรุงเทพมหานคร: เมืองหลวงแห่งความคิดสร้างสรรค์อิตาเลียน (Capital of Italian Creativity) โครงการความร่วมมือในครั้งนี้เป็นเครื่องสะท้อนอย่างชัดเจนว่า กรุงเทพมหานครเปรียบเสมือน “เมืองหลวงแห่งความคิดสร้างสรรค์อิตาเลียน” อย่างแท้จริง จิตรกรรมฝาผนัง ณ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร ถือเป็นผลงานชิ้นเอกทางประวัติศาสตร์ของจิตรกรชาวอิตาลี คาร์โล ริโกลี (Carlo Rigoli) ผู้ผสมผสานเทคนิคการวาดภาพแบบตะวันตกและศิลปะแบบสามมิติเข้ากับเรื่องราวชาดกตามขนบประเพณีไทยได้อย่างลงตัว ในปัจจุบัน การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมร่วมกันนี้ยังคงได้รับการสานต่อโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์จากอิตาลี ร่วมกับผู้เชี่ยาญชาวไทย กิจกรรมนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นการเฉลิมฉลองบทสนทนาทางศิลปะที่มีอายุนับศตวรรษ แต่ยังตอกย้ำให้เห็นว่าองค์ความรู้และพลังแห่งการสร้างสรรค์ของอิตาลียังคงมีชีวิต หยั่งรากลึก และสร้างแรงบันดาลใจอยู่ ณ ใจกลางแห่งวัฒนธรรมไทยเสมอมา

กำหนดการจัดงาน 26 มิถุนายน 2569 สถานที่: โรงแรมตรัง กรุงเทพฯ, บางขุนพรหม, ถนนวิสุทธิกษัตริย์, แขวงบางขุนพรหม, กรุงเทพมหานคร (ใกล้สะพานพระราม 8)

ช่วงเช้า

• 09:00–09:30 น. | พิธีเปิด

• 09:30–10:45 น. | การบรรยาย หัวข้อ “จิตรกรรมเฟรสโก (ภาพปูนเปียก): ประวัติศาสตร์ การอนุรักษ์ และบริบทที่เกี่ยวข้องกับจิตรกรรมฝาผนังวัดราชาธิวาส” วิทยากร: คุณอูร์สซูลา สตรูกาลา (Ms. Urszula Strugala), ผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์, กองทุนโบราณสถานโลก

• 10:45–11:00 น. | พักรับประทานอาหารว่าง

• 11:00–12:00 น. | การบรรยาย หัวข้อ “การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร” วิทยากร: คุณอลงกรณ์ เทียมจันทร์, นายช่างศิลปกรรมอาวุโส, กรมศิลปากร

• 12:00–13:00 น. | พักรับประทานอาหารกลางวัน

ช่วงบ่าย

• 14:00–16:00 น. | กิจกรรมศึกษาดูงานนอกสถานที่และร่วมอภิปราย ณ พระอุโบสถ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร ผู้เข้าร่วมกิจกรรมพร้อมกัน ณ พระอุโบสถ เพื่อร่วมอภิปรายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังร่วมกัน

เกร็ดข้อมูลเพิ่มเติม

*วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร เป็นวัดหลวงประวัติศาสตร์เก่าแก่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในกรุงเทพฯ ชื่อของวัดมีความหมายว่า “วัดอันเป็นที่ประทับของพระราชา” มีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากเป็นวัดแรกที่เป็นจุดกำเนิดของคณะสงฆ์ “ธรรมยุติกนิกาย” ในประเทศไทย วัดนี้ได้รับการบูรณะจากพระมหากษัตริย์ไทยหลายพระองค์ (รัชกาลที่ 1–4) แม้จะเคยได้รับความเสียหายอย่างหนักจากระเบิดในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ได้รับการบูรณะขึ้นใหม่จนเสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2503 กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ที่งดงามและเข้าใจง่ายสำหรับชาวต่างชาติ

*คาร์โล ริโกลี (Carlo Rigoli) เป็นจิตรกรชาวอิตาลี (เกิด พ.ศ. 2426) ได้เดินทางมารับใช้ราชสำนักสยามในปี พ.ศ. 2453 ร่วมกับกาลิเลโอ คินี เพื่อวาดภาพจิตรกรรมบนเพดานโดมพระที่นั่งอนันตสมาคมตามพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 5 ริโกลีกลายเป็นจิตรกรหลวงที่มีผลงานโดดเด่นด้านการผสมผสานเรื่องราวตะวันออกเข้ากับเทคนิคตะวันตก ผลงานชิ้นเอกของเขา ได้แก่ จิตรกรรมฝาผนังเรื่องพระเวสสันดรชาดกแบบสามมิติที่มีแสงเงาและหลักกายวิภาคสมจริงที่วัดราชาธิวาสฯ จิตรกรรมที่พระที่นั่งบรมพิมานและบ้านพิบูลธรรม รวมถึงพระบรมสาทิสลักษณ์สีน้ำมันของรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 6 และพระบรมวงศานุวงศ์ ด้วยความดีความชอบนี้ทำให้เขาได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือก ก่อนจะเดินทางกลับไปใช้ชีวิตเป็นศิลปินที่อิตาลีและเสียชีวิตในปี พ.ศ. 2507 ทิ้งมรดกสิ่งก่อสร้างและงานศิลปะอันทรงคุณค่าไว้เป็นแรงบันดาลใจให้แก่ศิลปินไทยรุ่นหลัง